Đồng bằng sông Cửu Long có diện tích hơn 3,9 triệu ha, có địa chất rất phức tạp, trầm tích liên kết yếu có độ dày cao, tình hình xói lở rất phức tạp và có xu hướng ngày càng gia tăng.

Một vấn đề nghiêm trọng nhất hiện nay là hiện tượng sạt lở không chỉ xảy ra vào mùa lũ mà còn xuất hiện cả ở mùa khô. Điều này vẫn đang diễn ra rộng khắp, từ các tuyến sông chính cho đến các hệ thống kênh, rạch, với mức độ sạt lở ngày càng lớn và khốc liệt hơn.

Để biết rõ thực trạng sạt lở đất tại Đồng bằng sông Cửu Long đang diễn ra như thế nào, Thư viện mời các bạn tham khảo một số nghiên cứu được tổng hợp từ các tạp chí chuyên ngành sau.

TÀI LIỆU IN CÓ TẠI THƯ VIỆN (Bản in được lưu tại Tầng 4)

1. Mối đe dọa từ sụt lún đất tại Đồng bằng sông Cửu Long/ Đỗ Như Hiệp

Tóm tắt: Nghiên cứu cho thấy, mỗi năm ĐBSCL lún xuống vài milimet mỗi năm. Hiện ĐBSCL chỉ cao hơn mực nước biển 1-2m, đồng nghĩa với việc gia tăng nguy cơ xâm nhập mặn, ngập lụt và sạt lở bờ biển. Nếu không có biện pháp hành động ngay, vùng đồng bằng màu mỡ là nơi sinh sống của 20 triệu người và nguồn cung cấp lương thực cho 200 triệu người khác sẽ phải đối mặt với tình trạng thảm họa nghiêm trọng.  

Nguồn trích: Tạp chí Tài nguyên và Môi trường / 2017, số 13, tr.46-47

2. Hiện trạng xói lở bờ biển Cà Mau và giải pháp áp dụng quản lý tổng hợp giảm thiểu xói lở/ Lương Thị Nhị và nhóm nghiên cứu

Tóm tắt: Bài viết trình bài nguyên nhân và hiện trạng xói lở ở bờ biển Đông, bờ biển Tây tỉnh Cà Ma; và một số giải pháp khắc phục hiện tượng xói lở trên.

Nguồn trích: Tạp chí Tài nguyên và Môi trường / 2013, số 8, tr.23-25

3. Hiện trạng sạt lở bờ sông Hậu từ thị trấn Cái Dầu đến Vàm Cống/ Trần Lê Thế Diễn; Bùi Trọng Vinh; Đậu Văn Ngọ

Tóm tắt: Bài viết này trình bày hiện trạng và phương pháp tính toán độ ổn định của bờ sông cũng như phân tích các yếu tố chính gây xói lở của sông Hậu ở tỉnh An Giang.

Nguồn trích: Tạp chí Tài nguyên và Môi trường / 2012, số 22, tr.58-60

4. Đánh giá tình hình sạt lở, bồi tụ khu vực ven biển tỉnh cà mau và bạc liêu từ 1995-2010 sử dụng viễn thám và công nghệ GIS/ Phan Kiều Diễm, Võ Quang Minh, Nguyễn Thị Hồng Điệp, Diep Van Den

Tóm tắt: Rút trích đường bờ là một công việc cần thiết cho giám sát môi trường và đánh giá thay đổi đường bờ. Cà Mau và Bạc Liêu, hai tỉnh phía nam của Việt Nam quá trình sạt lở và bồi tụ diễn biến một cách nghiêm trọng. Đề tài đã xây dựng được bản đồ đường bờ năm 1995, 2000, 2005 và 2010.

Kết quả cho thấy tình hình sạt lở và bồi tụ ven bờ biển Cà Mau và Bạc Liêu từ năm 1995 đến 2010 diễn biến vô cùng phức tạp. Quá trình sạt lở và bồi tụ luôn đan xen với nhau trong từng thời kỳ. Khu vực sạt lở nhiều nhất xảy ra tại xã Tân Thuận, Tân Tiến huyện Đầm Dơi và khu vực bồi tụ nhiều nhất diễn ra từ Rạch Cái Hương, huyện Ngọc Hiển kéo dài tới cửa Bảy Háp, huyện Năm Căn. Nhìn chung cho đến giai đoạn hiện nay, bờ biển Tây tỉnh Cà Mau xu hướng bồi tụ chiếm ưu thế hơn, bờ biển Đông của tỉnh Cà Mau và Bạc Liêu thì xu hướng sạt lở lại chiếm ưu thế. Đây là một trong những thông tin hữu ích giúp các cơ quan chức năng của chính quyền địa phương trong công tác quy hoạch và quản lý vùng ven bờ.  

Nguồn trích: Tạp chí Khoa học - Đại học Cần Thơ / 2013, số 26, tr.35-43

5. Cà Mau khắc phục tình trạng sạt lở, nước biển dâng/ Nguyễn Thị Mai

Tóm tắt: Trong vùng Đồng bằng sông Cửu Long thì tỉnh Cà Mau là vùng chịu tác động của BĐKH nghiêm trọng nhất, là tỉnh duy nhất chịu tác động của cả 2 chế độ thủy triều Biển Đông và Biển Tây. Nước biển dâng gây nên tình trạng sạt lở ven biển, các cửa sông lớn, nhấn chìm phần lớn hệ thống các cơ sở hạ tầng của tỉnh. Chính quyền và nhân dân trong tỉnh đã nhanh chóng có các giải pháp phòng ngừa, ứng phó.   

Nguồn trích: Tạp chí Tài nguyên và Môi trường / 2017, số 12, tr.44-45

6. Ứng dụng công nghệ sinh học tăng cường khả năng ứng phó với biến đổi khí hậu cho cơ sở hạ tầng nông thôn/ Nguyễn Đình Ninh; Nguyễn Gia Vượng

Tóm tắt: Cơ sở hạ tầng nông thôn thường bị tác động bởi tình trạng sạt lở. Dự báo các hiện tượng cực đoan khí hậu ngày càng gia tăng do biến đổi khí hậu, tình trạng sạt lở sẽ trở nên nghiêm trọng hơn đòi hỏi phải có những giải pháp hợp lý về kỹ thuật và kinh tế. ứng dụng công nghệ sinh học bảo vệ mái dốc khỏi sạt trưở, xói lở bề mặt, nâng cao khả năng chống chịu của cơ sở hạ tầng đối với tác động của biến đổi khí hậu là giải pháp nhiều hiệu quả. Không chỉ chi phí thấp, công nghệ sinh học còn tăng cường đa dạng sinh học, có thể tăng sinh kế cho người dân, dễ thực hiện, thi công nhanh và đặc biệt là cộng đồng địa phương có thể tự duy trì bảo dưỡng.

Nguồn trích: Tạp chí Khoa học - Đại học Cần Thơ / 2016, số 35, tr.106-116

7. Hồ sinh thái - giải pháp chủ động giảm thiểu sạt lở cho ĐBSCL/ Đào Xuân Học, La Đức Dũng

Tóm tắt: Tình trạng sạt lở bờ sông, bờ biển diễn ra ở Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) ngày một nghiêm trọng, đe dọa đến sự an toàn của người dân. Đặc biệt, sự cố sạt lở bờ sông tại An Giang ngày 22/4/2017 đang là vấn đề nóng thu hút sự quan tâm của Chính phủ, các bộ, ngành và dư luận. Vấn đề cấp bách đặt ra hiện nay là phải có giải pháp để hạn chế những sự cố tương tự, hạn chế xói lở gây mất đất ở ven sông, ven kênh, rạch và dải ven biển. Bài báo chỉ ra những nguyên nhân và đề xuất giải pháp “Hồ sinh thái” nhằm đem lại hiệu quả tổng hợp liên quan đến quản lý tài nguyên đất, tài nguyên nước. Nếu thực hiện thành công, chúng ta sẽ có thêm những thành phố, làng sinh thái trong tương lai.

Nguồn trích: Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam / 2017, số 6A, tr.55-57

TẠP CHÍ ĐIỆN TỬ

- Địa chỉ truy cập: http://lhtv.vista.vn/  (Chọn STD-Tài liệu KH&CN Việt Nam)

- Lưu ý: Bạn đọc vui lòng truy cập theo hệ thống mạng nội bộ của Trường Đại học An Giang để đọc và download toàn văn tài liệu.

8. Sạt lở đường ven sông trên đất yếu QL.91 đoạn Bình Mỹ, An Giang/ Lê Xuân Việt; Trần Nguyễn Hoàng Hùng

Tóm tắt: Bài báo nghiên cứu hệ thống hóa nguyên nhân và cơ chế gây sạt lở bằng mô phỏng dùng 2 phần mềm Slope/W 2007 va Plaxis v8.5. Kết quả phân tích cho thấy tác động của nước mặt và nước ngầm, xói chân, địa chất yếu, các hoạt động gia tăng của con người và tác động của thay đổi khí hậu là những nguyên nhân gây ra sạt lở.

Nguồn trích: Tạp chí Giao thông vận tải / 2011, số 6, tr.17-20

9. Đánh giá biến động bờ sông Khu vực Vàm Nao/ Phạm Đức Anh Huy, Trần Tuấn Tú

Tóm tắt: Sạt lở bờ sông đã và đang gây nhiều thiệt hại cho cuộc sống người dân khu vực ven sông. Vì vậy những nghiên cứu đánh giá xu thế biến động đường bờ sông và lòng dẫn có ý nghĩa thực tiễn. Công nghệ viễn thám (RS) và hệ thông tin địa lý (GIS) là những phương pháp tiến bộ, đánh giá chính xác biến động lòng dẫn theo cả chiều ngang và chiều sâu. Kết quả nghiên cứu cho thấy bờ sông khu vực Vàm Nao được bồi tụ và sạt lở theo quy luật khá rõ ràng. Tốc độ sạt lở đang giảm dần trong 10 năm trở lại đây. Nhưng địa hình lòng dẫn khu vực này diễn biến khá phức tạp.Các đặc điểm về thủy văn dòng chảy, hình thái lòng dẫn, cấu tạo địa chất yếu và một số hoạt động nhân sinh là nguyên nhân gây ra sạt lở tại khu vực này.  

Nguồn trích: Tạp chí Phát triển Khoa học và Công nghệ / 2015, số 2M, tr.13-21

10. Xói lở và bồi lắng trên tuyến kênh Chợ Gạo: nguyên nhân, tác động và giải pháp khắc phục/ Lê Thị Mỹ Sen Den; Phạm Thị Anh; Phan Minh Thụ

Tóm tắt: Kênh Chợ Gạo đóng vai trò chủ đạo trong việc vận chuyển hàng hóa từ khu vực Đồng bằng sông Cửu Long và TP.HCM và các tỉnh lân cận. Với tải trọng hàng hóa hiện tại và dự đoán sẽ tăng đánh kể trong tương lai, kênh Chợ Gạo được dự đoán sẽ bị tác động nghiêm trọng bởi sạt lở và các tác động môi trường từ các hoạt động giao thông đường thủy qua khu vực kênh.

Nguồn trích: Tạp chí Khoa học công nghệ giao thông vận tải / 2017, số 22, tr.46-50

11. Ứng dụng cừ bản nhựa uPVC trong giải pháp chống sạt lở nền đường đắp cao/ TS. Phạm Văn Hùng; KS.Đàng Năng Thóc

Tóm tắt: Bài báo tập trung nghiên cứu, tính toán và đưa ra các giải pháp khắc phục những hạn chế của cừ bản nhựa uPVC hiện nay, nhằm tăng khả năng ứng dụng, chịu tải cũng như chống trượt của công trình. Các giải pháp cải tiến đó là: tăng chiều dài cừ, bố trí chêm cừ Larsen, bố trí 2 lớp cừ nhựa, dán vải Cacbon. Sau khi phân tích các bài toán về ổn định, biến dạng, chuyển vị cừ... cho thấy cừ nhựa sau khi cải tiến đã đáp ứng rất tốt và đảm bảo các điều kiện cho phép theo quy hoạch.

Nguồn trích: Tạp chí Cầu đường Việt Nam / 2015, số 11, tr.14-17

12. Đánh giá thực trạng và nguyên nhân xói lở bờ sông Tiền đoạn chảy qua tỉnh Đồng Tháp/ Trịnh Phi Hoành

Tóm tắt: Xói lở bờ sông Tiền đoạn chảy qua tỉnh Đồng Tháp trong những năm đầu thế kỉ XXI gia tăng nhanh, xảy ra trên diện rộng, xuất hiện trong cả mùa lũ và mùa kiệt. Nguyên nhân của thực trạng được xác định là do tác động của dòng chảy, địa chất mềm yếu và được tăng cường bởi biến đổi khí hậu, các hoạt động kinh tế - xã hội trên lưu vực và tại địa phương.

Nguồn trích: Tạp chí Khoa học - Đại học Trà Vinh / 2015, số 20, tr.61-67

13. Sạt lở ở ĐBSCL: Thực trạng, nguyên nhân và biện pháp ứng phó/ Th.S. Nguyễn Minh Quang, Đại học Cần Thơ

Tóm tắt: Nghiên cứu trình bày thực trạng sạt lở “kép” ở Đồng bằng sông Cửu Long; một số nguyên nhân như: yếu tố địa chất, địa mạo, khai thác cát, sụt lún nền đất, yếu tố kinh tế - xã hội; những nguy cơ và các giải pháp ứng phó sạt lở đất.

Nguồn trích: Báo chí điện tử Bảo vệ Rừng và Môi trường / 10-05-2017

14. Giải pháp xử lý sạt lở đường ven sông trên đất yếu tại QL. 91 đoạn Bình Mỹ, An Giang/ Lê Xuân Việt; Trần Nguyễn Hoàng Hùng

Tóm tắt: Bài báo nghiên cứu hệ thống hóa các giải pháp xử lý sạt lở phù hợp với điều kiện ở An Giang. Các giải pháp xử lý điển hình được mô phỏng dùng 2 phần mềm Slope/W và Plaxis 2D. Kết quả nghiên cứu không chỉ áp dụng cho vị trí nghiên cứu mà còn cho các vị trí khác trên địa bàn tỉnh An Giang.

Nguồn trích: Tạp chí Giao thông vận tải / 2011, số 7, tr.12-14,36

15. Hiệu quả chống sạt lở bờ của công trình đảo chiều hoàn lưu/ Nguyễn Thị Hải Lý; Nguyễn Đăng

Tóm tắt: Bài viết giới thiệu xuất xứ của công trình đảo chiều hoàn lưu; ứng dụng công trình đảo chiều hoàn lưu vào khắc phục sự cố công trình chỉnh trị sông Quảng Huế, khu vực Đại Cường, Quảng Nam; đánh giá hiệu quả gây bồi của công trình đảo chiều hoàn lưu ở Đại Cường.  

Nguồn trích: Tạp chí Biển và Bờ / 2011, số 11-12, tr.59-66

 Tổng hợp: Phan Hữu Nghị