Mỹ và Trung Quốc đã bước vào “cuộc chiến thương mại lớn nhất lịch sử kinh tế thế giới” khi ngày 6/7/2018 cả 2 nước chính thức “trả đũa” nhau bằng việc áp dụng các mức thuế mới lên đến hàng chục tỷ USD hàng hóa nhập khẩu từ mỗi bên.

Là những nền kinh tế lớn nhất, nhì thế giới, đòn trừng phạt và “trả đũa” qua lại của hai cường quốc Mỹ và Trung Quốc có thể gây ra hàng loạt tác động tiêu cực đến kinh tế thế giới và báo hiệu một cuộc chiến tranh thương mại toàn cầu khi căng thẳng thương mại giữa Mỹ và Liên minh Châu Âu (EU), Canada, Mexico cũng đang ngày một leo thang. Một cuộc chiến thương mại toàn cầu, nếu xảy ra, sẽ tạo một cú sốc tiêu cực đối với kinh tế thế giới. Tránh những ảnh hưởng tiêu cực và bất ổn vĩ mô có thể xảy ra do tác động từ các cuộc chiến tranh thương mại trên thế giới là vấn đề cần quan tâm hàng đầu của Việt Nam trong thời gian tới. Để bạn đọc hiểu rõ hơn về vấn đề này, Thư viện Đại học An Giang xin giới thiệu đến bạn đọc chuyên đề: “Chiến tranh thương mại trên thế giới năm 2018 và những tác động với Việt Nam”. Chủ đề với các bài viết phân tích chuyên sâu sẽ làm rõ nét hơn những dấu mốc căng thẳng thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc, EU, Canada, Mexico…đề xuất các giải pháp ứng phó, giảm thiểu những ảnh hưởng tiêu cực đối với nền kinh tế Việt Nam.

1. Tác động của xung đột thương mại Mỹ với Trung Quốc, EU, Canada và Mexico/ Bùi Ngọc Sơn

Tóm tắt: Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố đánh thuế thép và nhôm nhập khẩu vào Mỹ cũng như các mức thuế đánh vào các mặt hàng nhập khẩu từ những đối tác thương mại lớn của nước này như: Liên minh Châu Âu (EU), Trung Quốc, Mexico và Canada, đã gây ra lo ngại về một cuộc chiến tranh thương mại sắp diễn ra. Bài viết phân tích các tác động của các cuộc xung đột thương mại giữa Mỹ với các đối tác lớn như: Trung Quốc, EU, Canada và Mexico đến kinh tế toàn cầu.

Nguồn trích: Tạp chí Tài chính/ 2018, Số Tháng 8 (686), Tr. 4 – 6

2. Những tác động từ chiến tranh thương mại Mỹ - Trung/ TS. Lê Huy Khôi

Tóm tắt: Bài viết giới thiệu chiến tranh thương mại Mỹ - Trung và tác động đến kinh tế thế giới; những tác động đến kinh tế Việt Nam từ chiến tranh thương mại Mỹ - Trung Quốc. Đồng thời đề xuất một số giải pháp nhằm hạn chế những thách thức tác động xấu cũng như đón nhận các cơ hội từ “cuộc chiến” này.

Nguồn trích: Tạp chí Tài chính/ 2018, Số Tháng 8 (686), Tr. 7 – 11

3. Chiến tranh thương mại Mỹ - Trung: Nguyên nhân và phương thức các nước áp dụng/ TS. Lê Quốc Phương

Tóm tắt: Giới thiệu chiến tranh thương mại Mỹ - Trung “khai hỏa”, nguyên nhân dẫn tới chiến tranh thương mại Mỹ - Trung và các phương thức áp dụng cho cuộc chiến tranh này.

Nguồn trích: Tạp chí Tài chính/ 2018, Số Tháng 8 (686), Tr. 12 – 15

4. Thị trường tài chính – tiền tệ chịu ảnh hưởng gì từ chiến tranh thương mại Mỹ - Trung?/ ThS. Nguyễn Thị Hải Bình, TS. Hà Thị Đoan Trang, ThS. Lưu Ánh Nguyệt

Tóm tắt: Giới thiệu tác động đến thị trường tài chính – tiền tệ quốc tế; những ảnh hưởng đến thị trường tài chính – tiền tệ Việt Nam.

Nguồn trích: Tạp chí Tài chính/ 2018, Số Tháng 8 (686), Tr. 16 – 19

5. Một số cuộc chiến thương mại trong quá khứ và giải pháp ứng phó/ PGS. TS. Trần Đình Thiên

Tóm tắt: Trong phạm vi bài viết, tác giả thống kê và phân tích các cuộc chiến thương mại trong quá khứ, đồng thời khẳng định cuộc chiến nào cũng kết thúc bằng một hậu quả khó lường cho nền kinh tế của từng nước trong cuộc nói riêng và nền kinh tế thế giới nói chung. Cuối cùng, bài viết đưa ra các bài học từ các cuộc chiến tranh thương mại và các giải pháp ứng phó.

Nguồn trích: Tạp chí Tài chính/ 2018, Số Tháng 8 (686), Tr. 20 – 22

6. Xu hướng bảo hộ thương mại trên thế giới và kiến nghị đối với Việt Nam/ TS. Lê Quang Thuận, ThS. Nguyễn Thị Phương Thúy

Tóm tắt: Bài viết giới thiệu xu hướng bảo hộ thương mại thời gian gần đây, tác động của xu hướng bảo hộ thương mại đối với kinh tế thế giới và Việt Nam, một số khuyến nghị với Việt Nam.

Nguồn trích: Tạp chí Tài chính/ 2018, Số Tháng 8 (686), Tr. 23 – 27

7. Tranh chấp thương mại Mỹ - Trung Quốc

Tóm tắt: Quan hệ thương mại Mỹ - Trung Quốc đã phát triển nhanh chóng kể từ khi hai nước tái lập quan hệ ngoại giao tháng 1 năm 1979 và ký hiệp định thương mại song phương tháng 7 năm 1979. Điều này đem lại nhiều lợi ích nhưng cũng làm nảy sinh nhiều mâu thuẫn giữa hai nước do quan điểm khác biệt về hệ thống xã hội, hệ thống chính trị, ý thức hệ. Bài viết phân tích nguyên nhân các tranh chấp thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc từ quan điểm của hai bên.

Nguồn trích: Tạp chí Khoa học xã hội Việt Nam, 2015, số 7(92) 

8. Chiến tranh tiền tệ - hậu quả và sự phản ứng của các quốc gia/ PGS.TS. Đồng Xuân Ninh

Tóm tắt: Để gây thanh thế và thực hiện các tham vọng của mình, nhiều cường quốc kinh tế trên thế giới đã chạy đua phá giá đồng tiền – khơi nguồn cho cuộc chiến tiền tệ. Bài viết nhằm giới thiệu khái quát 3 phần: (1) Bản chất và sự xuất hiện của chiến tranh tiền tệ; (2) Những thách thức và hậu quả của chiến tranh tiền tệ đối với các nền kinh tế thế giới; (3) Sự phản ứng và trả đũa của các quốc gia.
Trong đó, bài viết đặc biệt nhấn mạnh sự phản ứng nhanh, linh hoạt và có hiệu quả của NHNN Việt Nam. Đã chủ động điều chỉnh đồng thời vừa tăng tỷ giá liên ngân hàng và vừa nới rộng biên độ tỷ giá sau khi Trung Quốc phá giá đồng Nhân dân tệ. Nhờ đó, tỷ giá VND có đủ khả năng ứng phó với những bất lợi xảy ra, bảo đảm sự ổn định vững chắc cho thị trường ngoại tệ và khả năng cạnh tranh của Việt Nam.

Nguồn trích: Kỷ yếu công trình khoa học/ 2015 - Phần I, Tr. 247 - 252

9. Tác động của chiến tranh thương mại Mỹ - Trung đến kinh tế toàn cầu và Việt Nam/ Nguyễn Lê Đình Lý

Tóm tắt: Những ký ức về Đạo luật áp thuế nhập khẩu Smoot –Hawley hồi năm 1930 với việc cho phép Mỹ đánh thuế trên 20.000 mặt hàng nhập khẩu vẫn chưa phai mờ và bài học rằng các cuộc chiến tranh thương mại luôn gây nhiều tổn thất vẫn đang được giảng tại các chương trình giảng dạy kinh tế thì giờ đây, có vẻ như thế giới lại đang ở trong giai đoạn đầu của một cuộc chiến tranh thương mại toàn cầu. Mỹ và Trung Quốc đang lao vào cuộc chiến thương mại, trong vòng xoáy này Việt Nam sẽ phải chịu tác động đến mục tiêu xuất nhập khẩu có thể là ngành bị ảnh hưởng trước nhất. Nếu cuộc chiến thương mại của hai cường quốc kinh tế không có dấu hiệu lắng xuống thì sẽ dẫn đến tác động kép, đi cùng với nó là cuộc chiến tranh tiền tệ - chiến tranh tỷ giá, chứ không đơn thuần chỉ là hàng hóa. Những nghiên cứu đánh giá những tác động sơ bộ của cuộc chiến tranh này tác động đến kinh tế Việt Nam có thể giúp xây dựng những giải pháp ứng phó kịp thời, thậm chí tận dụng tình hình để hoạch định chiến lược thương mại phù hợp.

Nguồn trích: Trung tâm WTO/ Tr. 73 - 80

10. Tác động 2 chiều của chiến tranh thương mại Mỹ - Trung đến kinh tế Việt Nam

Tóm tắt: Chiến tranh thương mại Mỹ – Trung chính thức bùng nổ ngày 6/7 khi 2 bên công bố áp thuế lên hàng hóa của nhau đương nhiên sẽ ảnh hưởng đến Việt Nam vốn có quan hệ kinh tế với cả 2 nước.

Nguồn trích: Tạp chí Tài chính điện tử

11. Chiến tranh thương mại Mỹ - Trung và một số tác động dự đoán/ PGS.TS. Nguyễn Anh Thu, TS. Vũ Thanh Hương

Tóm tắt: Năm 2018 chứng kiến một loạt các động thái áp thuế của Mỹ lên hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc, khiến chiến tranh thương mại giữa hai nền kinh tế đứng đầu thế giới ngày càng trở nên căng thẳng. Tác động của cuộc chiến tranh thương mại này không chỉ trực tiếp tới Mỹ và Trung Quốc, mà với tầm ảnh hưởng của hai quốc gia này, còn có các tác động mạnh mẽ tới các quốc gia khác, đặc biệt là Việt Nam. Bài viết này tổng quan nguyên nhân và diễn biến của chiến tranh thương mại Mỹ - Trung, dự đoán một số các ảnh hưởng của nó và đưa ra một số hàm ý đối với Việt Nam. Đặc biệt, Chính phủ và doanh nghiệp Việt Nam cần có các ứng phó với tác động lớn nhất có thể là gia tăng nhập siêu và đầu tư từ Trung Quốc.

Nguồn trích: Trung tâm WTO, Tr. 59-71

 

Tổng hợp: Võ Hồng Thơ