Nông nghiệp Việt Nam có vai trò rất lớn trong sự nghiệp phát triển kinh tế của đất nước. Đây là khu vực thu hút trên 70% lực lượng lao động xã hội và đóng góp khoảng 22% GDP của đất nước.

Hiện nay khi hội nhập kinh tế quốc tế đang diễn ra nhanh chóng và là xu hướng không thể đảo ngược, để đẩy nhanh được quá trình hội nhập kinh tế quốc tế và phát triển bền vững của đất nước, chúng ta không còn con đường nào khác ngoài việc phải nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế nói chung, của các mặt hàng nông sản nói riêng. Tuy nhiên, làm thế nào để nâng cao được năng lực cạnh tranh cho hàng nông sản xuất khẩu trong bối cảnh thị trường nông sản thế giới có nhiều biến động, các nguồn lực sản xuất trong nước có hạn như đất đai bình quân đầu người thấp, kỹ thuật sản xuất, chế biến lạc hậu, mức độ cơ giới hoá sản xuất thấp, công nghệ sinh học chưa phát triển, một số yếu tố đầu vào cho sản xuất lại lệ thuộc vào thị trường thế giới (phân bón, xăng dầu, thuốc trừ sâu và một số sản phẩm để sản xuất thức ăn gia súc và thuốc phòng bệnh gia súc v.v...) đang trở thành vấn đề có tính cấp bách trong giai đoạn hiện nay.

Chính vì vậy việc nghiên cứu vấn đề năng lực cạnh tranh của nông sản xuất khẩu Việt Nam là rất cần thiết. Sau đây là các nghiên cứu được tổng hợp từ các tạp chí, kỷ yếu xoay quanh vấn đề này.

Mời các bạn cùng tham khảo!

 TÀI LIỆU IN CÓ TẠI THƯ VIỆN (Bản in được lưu tại Tầng 4)

1. Thách thức trong xuất khẩu cà phê tại Việt Nam hiện nay / Nguyễn Thị Lài, Đỗ Thị Mỹ Hiền 

Tóm tắt: Xuất khẩu cà phê trong những năm vừa qua vẫn được xem là ngành “xương sống”, đóng góp lớn trong tổng kim ngạch xuất khẩu nông sản của Việt Nam. Tuy nhiên, với việc thiếu thương hiệu lớn, thiếu quy trình sản xuất chế biến đạt chuẩn để đáp ứng yêu cầu tại các nước nhập khẩu đang là những rào cản lớn trong xuất khẩu cà phê của Việt Nam. Từ những nghiên cứu ban đầu về tình hình xuất khẩu cà phê trong những năm vừa qua, nhóm tác giả chỉ ra những khó khăn trong quá trình xuất khẩu cà phê, từ đó gợi ý những chính sách đẩy mạnh phát triển xuất khẩu cà phê trong thời gian tới.

Nguồn trích: Tạp chí Công thương / 2019, s9, tr.85-89

2. Khảo sát thực trạng kiểm soát rủi ro trong xuất khẩu nông sản của doanh nghiệp Việt Nam/ Phan Thu Trang 

Tóm tắt: Thực trạng kiểm soát rủi ro trong xuất khẩu nông sản của các doanh nghiệp Việt Nam được đánh giá thông qua khảo sát thực tế tại doanh nghiệp. Dữ liệu được thu thập bằng phiếu hỏi. Tổng số doanh nghiệp có phiếu trả lời hợp lệ để đưa vào phân tích là 151. Khảo sát được tiến hành năm 2017 và kết quả được trình bày trong năm 2018. Kết quả nghiên cứu thực trạng đã đánh giá được giá trị của 11 rủi ro hiện có trong xuất khẩu nông sản của các doanh nghiệp Việt Nam thông qua 02 chỉ tiêu là Khả năng xảy ra (KN) và Mức độ ảnh hưởng (AH). Thực tế việc sử dụng đúng hay chưa đúng chiến lược kiểm soát rủi ro tương ứng với từng rủi ro cũng được chỉ ra. Các biện pháp kiểm soát rủi ro hiện tại các doanh nghiệp đang sử dụng cho từng loại rủi ro cũng được thống kê về mặt tần suất sử dụng. Từ đó, quy chiếu với mô hình kiểm soát rủi ro đã xác định, tác giả đưa ra 02 nhóm giải pháp cho những doanh nghiệp nghiên cứu. Nhóm thứ nhất là giải pháp về hoàn thiện các khâu trong kiểm soát rủi ro của doanh nghiệp xuất khẩu nông sản Việt Nam gồm khâu đánh giá rủi ro; khâu xác định chiến lược kiểm soát rủi ro; khâu lựa chọn biện pháp kiểm soát rủi ro và khâu thực thi kiểm soát rủi ro. Nhóm thứ hai là 07 giải pháp hỗ trợ cho hoạt động kiểm soát rủi ro trong xuất khẩu nông sản của các doanh nghiệp Việt Nam được triển khai một cách đồng bộ và hiệu quả.

Nguồn trích: Tạp chí Công thương / 2019, số 6, tr.101-107

3. Nghiên cứu giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của nông nghiệp Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế / Phan Thị Thanh Tâm

Tóm tắt: Mục đích của nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng năng lực cạnh tranh của nông nghiệp Việt Nam, phân tích đánh giá các thời cơ và thách thức đối với nông nghiệp Việt Nam. Bên cạnh đó, tác giả cũng đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cho nông nghiệp Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

Nguồn trích: Tạp chí Công thương/ 2018, số 12, tr.99-104

4. Nghiên cứu xây dựng bộ tiêu chí đánh giá năng lực cạnh tranh của ngành Nông nghiệp / Phan Thị Thanh Tâm

Tóm tắt: Mục đích của nghiên cứu nhằm xây dựng các tiêu chí đánh giá năng lực cạnh tranh của ngành Nông nghiệp trên cơ sở nghiên cứu lý thuyết về năng lực cạnh tranh. Kết quả nghiên cứu cho thấy có thể sử dụng bảy tiêu chí để đánh giá năng lực cạnh tranh của ngành Nông nghiệp, là: (1) Khả năng duy trì và mở rộng thị phần; (2) Khả năng cạnh tranh của nông sản; (3) Khả năng duy trì và nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh; (4) Năng suất các yếu tố sản xuất; (5) Khả năng thích ứng và đổi mới; (6) Khả năng thu hút nguồn lực và (7) Khả năng liên kết và hợp tác.

Nguồn trích: Tạp chí Công thương / 2018, số 1, tr. 132-137

5. Phát triển hàng nông sản theo chuỗi giá trị: hướng đi bền vững cho nông nghiệp Việt Nam / Ngô Thị Phương Liên

Tóm tắt: Nông sản Việt Nam hiện đã xuất khẩu đến 180 nước trên thế giới với giá trị xuất khẩu đạt 36 tỷ USD (năm 2017). Tuy nhiên, trình độ sản xuất nông nghiệp còn lạc hậu, năng suất và chất lượng nông sản còn thấp, tốc độ tăng trưởng chưa tương xứng với tiềm năng, thế mạnh của các vùng, miền. Một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là Việt Nam chưa chú trọng đẩy mạnh tổ chức sản xuất và phát hàng nông sản theo chuỗi giá trị.

Nguồn trích: Tạp chí Kinh tế và Quản lý / 2018, số 27, tr.44-47

TẠP CHÍ ĐIỆN TỬ

- Địa chỉ truy cập: http://sti.vista.gov.vn/ (Chọn CSDL Công bố KH&CN Việt Nam)

6. Một số giải pháp nâng cao khả năng cạnh tranh của hàng nông sản Việt Nam / Phan Huy Đường 

Tóm tắt: Toàn cầu hóa là sự phụ thuộc, hòa nhập ngày càng tăng giữa các quốc gia. Đằng sau toàn cầu hóa ẩn chứa cuộc cạnh tranh với quy mô ngày càng lớn. Thương hiệu quốc gia, thương hiệu doanh nghiệp và sản phẩm... muốn không bị thế giới lãng quên phải được củng cố, xây dựng trên những chuẩn mực được thị trường chấp nhận. Với xu hướng toàn cầu hóa đang diễn ra một cách mạnh mẽ, chọn một vị trí thích hợp để tồn tại và thăng hoa giá trị của mình chính là sự lựa chọn quan trọng nhất của mỗi doanh nghiệp và mỗi quốc gia nhằm khẳng định vai trò và vị thế của mình trong một thế giới rộng lớn và thay đổi từng ngày.

Nguồn trích: Tạp chí Kinh tế Châu á Thái Bình Dương / 2019, số 536, tr.34-36

7. Xuất khẩu hàng nông sản Việt Nam sang Hoa Kỳ: Cơ hội và thách thức / Nguyễn Minh Tuấn

Tóm tắt: Trong những năm qua, Hoa Kỳ là một trong những đối tác thương mại quan trọng hàng đầu của Việt Nam nói chung và trong xuất khẩu các mặt hàng nông sản nói riêng. Nhu cầu về các mặt hàng nông sản nước ngoài của Hoa Kỳ cũng tăng mạnh, tạo ra cơ hội mới cho việc đẩy mạnh xuất khẩu nông sản của Việt Nam sang Hoa Kỳ, bài viết cũng chỉ ra những cơ hội và thách thức đối với Việt Nam trong hoạt động xuất khẩu nông sản sang thị trường Hoa Kỳ.

Nguồn trích: Tạp chí Châu Mỹ ngày nay / 2018, số 12, tr.33-39

8. Thay đổi trong xuất khẩu nông sản của Việt Nam sau khi gia nhập WTO / Nguyễn Thị Vi

Tóm tắt: Nông nghiệp là khu vực kinh tế có vai trò đặc biệt quan trọng trong sự phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia. Khu vực kinh tế này không chỉ cung cấp lương thực, thực phẩm cho đời sống con người mà còn cung cấp nguồn nguyên liệu và nguồn nhân lực cho hoạt động phi nông nghiệp ở đô thị. Sự phát triển của khu vực nông nghiệp, nông thôn sẽ tạo ra thị trường rộng lớn cho công nghiệp, làm tăng nguồn ngoại tệ trong xuất khẩu và nông nghiệp phát triển bền vững sẽ góp phần giữ gìn môi trường sinh thái. Những năm gần đây, đặc biệt là sau khi gia nhập Tổ chức thương mại thế giới (WTO), xuất khẩu nông sản của Việt Nam đã thu được những kết quả quan trọng, góp phần không nhỏ vào việc giảm dần tỷ lệ nhập siêu của cả nước, đóng góp vào tăng trưởng chung của nền kinh tế. 

Nguồn trích: Tạp chí Nghiên cứu Ấn Độ và châu Á / 2018, số 7, tr.43-51

9. Năng lực cạnh tranh hàng nông sản xuất khẩu Việt Nam trên thị trường Trung Đông / Đậu Xuân Đạt

Tóm tắt: Trong số 16 nước Trung Đông, ngoài trừ Israel, đa số các nước còn lại theo đạo Hồi. Mặc dù lợi thế tĩnh của các quốc gia Trung Đông là tài nguyên thiên nhiên về dầu khí và vị trí địa chính trị nhưng đối với ngành nông nghiệp thì khu vực này lại là vùng đất xấu, năng suất cây trồng thấp. Trong khi đó, Việt Nam có lợi thế so sánh trong việc sản xuất các sản phẩm nông nghiệp do được thiên nhiên ưu ái. Sự thâm nhập của nông sản Việt Nam vào thị trường Trung Đông khá muộn, cho nên các sản phẩm nông sản Việt Nam chưa gây được tình cảm với người tiêu dùng Trung Đông và chưa cạnh tranh được với các quốc gia như Ấn Độ, Pakistan, Thái Lan... Vì vậy, Việt Nam cần khai thác tối đa lợi thế so sánh, lợi thế cạnh tranh của sản phẩm nông sản để cạnh tranh trên thị trường Trung Đông.

Nguồn trích: Tạp chí Nghiên cứu Châu Phi & Trung Đông / 2017, số 8, tr.35-43

10. Xây dựng chiến lược marketing mix trong xuất khẩu hàng nông sản của Việt Nam/ Cù Đăng Thành

Tóm tắt: Trong những năm gần đây, các doanh nghiệp trên khắp thế giới nỗ lực tìm ra những phương pháp tiếp cận mới và vận dụng các phương thức marketing đa dạng nhằm thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa và mở rộng thị trường tiêu thụ. Bài viết đánh giá các cách thức trong tiếp cận hàng nông sản của Việt Nam ra quốc tế để từ đó đề xuất một số giải pháp Marketing hỗn hợp trong việc mở rộng thị trường xuất khẩu hàng nông sản.

Nguồn trích: Tạp chí Kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương / 2017, số 487, tr.4-7