1.Một số phong tục, tập quán chăm sóc sức khỏe của dân tộc Lào tại tỉnh Điện Biên/ Đào Quang Vinh, Đào Quang Duy

Tóm tắt: Người Lào cũng như các dân tộc thiểu số khác được hưởng lợi từ chính sách y tế cũng như mạng lưới hệ thống y tế của Việt Nam xuống tới tận thôn bản. Ngoài ra, ngành Y tế cũng đào tạo những bà đỡ thôn/bản (mụ vườn) để phục vụ công tác chăm sóc sức khỏe sinh sản cho phụ nữ ngay tại đó. Nhờ những chính sách ưu việt đó mà sức khỏe của người Lào được cải thiện rõ rệt so với trước. Bài biết giới thiệu về một số phong tục, tập quán chăm sóc sức khỏe của dân tộc Lào như: sử dụng thuốc Nam chữa bệnh, chăm sóc sinh nở và nuôi con.

Nguồn trích: Tạp chí Y học Cộng đồng/ 2015, Số 20, Tr.43-48

2.Kết hợp pháp luật và phong tục, tập quán trong việc quản lý xã hội ở nước ta hiện nay/ Nguyễn Năng Nam

Tóm tắt: Để việc quản lý xã hội đạt hiệu quả cao, phản ánh đầy đủ tính chất của một nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, đặc biệt đối với nước ta – một quốc gia đa dân tộc, đòi hỏi chúng ta phải thực hiện tốt việc kết hợp giữa pháp luật với hệ thống các thiết chế xã hội khác, trong đó gần gũi nhất và trực tiếp nhất là phong tục, tập quán.

Nguồn trích: Tạp chí Phát triển Nhân lực/ 2011, Số 1, Tr.44-48

3. Phong tục tập quán; Bắc Kỳ; thời Pháp thuộc/ Nguyễn Thị Lệ Hà

Tóm tắt: Bài viết phân tích một số thay đổi về phong tục tập quán ở làng xã đồng bằng Bắc Bộ dưới tác động của chính sách cải lương hương chính thời kỳ Pháp thuộc trên các nội dung cưới hỏi, tang ma, khao vọng, khao lão, mua bán danh vị. Sự thay đổi đó là tích cực vì đã cắt giảm các khoản chi lãng phí, đặc biệt về ăn uống. Tuy nhiên, mục đích của chính sách cải lương hương chính của chính quyền Pháp không phải chỉ là để xóa bỏ các phong tục tập quán lạc hậu mà còn là để chi phối và can thiệp.

Nguồn trích: Tạp chí Khoa học Xã hội Việt Nam/ 2017, Số 6, Tr.53 - 61

4.Sự thay đổi về phong tục tập quán ở làng xã Bắc Kỳ thời Pháp thuộc / Nguyễn Thị Lệ Hà

Tóm tắt: Phân tích một số thay đổi về phong tục tập quán ở làng xã đồng bằng Bắc Bộ dưới tác động của chính sách cải lương hương chính thời kỳ Pháp thuộc trên các nội dung cưới hỏi, tang ma, khao vọng, khao lão, mua bán danh vị. Sự thay đổi đó là tích cực vì đã cắt giảm các khoản chi lãng phí, đặc biệt về ăn uống. Tuy nhiên, mục đích của chính sách cải lương hương chính của chính quyền Pháp không phải chỉ là để xóa bỏ các phong tục tập quán lạc hậu mà còn là để chi phối và can thiệp.

Nguồn trích: Tạp chí Khoa học Xã hội Việt Nam/ 2017, Số 6, Tr.53-61

5.Quyền nhân thân trong mối liên hệ với phong tục tập quán và các giá trị đạo đức truyền thống/ Nguyễn Văn Huy

Tóm tắt: Ở Việt Nam, các quyền dân sự của cá nhân về nhân thân được bảo đảm thực hiện theo những quy định của Hiến pháp năm 2013, Bộ luật Dân sự năm 2005 và pháp luật có liên quan. Ngoài ra, với bề dày lịch sử phát triển dân tộc, Việt Nam có hệ thống các phong tục tập quán và các giá trị đạo đức truyền thống ghi nhận các giá trị con người Việt Nam nói chung và tham gia điều chỉnh hành vi, ứng xử của họ trong những tình huống cụ thể. Do vậy, ngoài các quyền nhân thân được ghi nhận trong pháp luật, các quyền khác gắn với mỗi cá nhân có thể cũng chịu sự điều chỉnh bởi phong tục tập quán và các giá trị đạo đức truyền thống. Mối liên hệ giữa quyền nhân thân và phong tục tập quán và các giá trị đạo đức truyền thống là không thể phủ nhận. Nghiên cứu mối liên hệ này cho chúng ta thấy được các giá trị quyền con người nói chung, sự tương đồng, sự khác biệt và những tác động qua lại giữa quyền nhân thân và phong tục tập quán và giá trị đạo đức truyền thống, từ đó thấy được sự ảnh hưởng của chúng đối với quá trình xây dựng và hoàn thiện pháp luật về quyền nhân thân ở Việt Nam hiện nay.

6. Một số phong tục của người việt trong thời đại chống bắc thuộc/ Lê Thị Nhâm Tuyết

Tóm tắt: Hơn nghìn năm đô hộ của các thế lực phong kiến là hơn nghìn năm dân tộc ta nổi dậy liên tục. Trong thời kỳ dài dặc ấy, nhà Hán, sau đó là nhà Đường đã thực hiện một hệ thống chính sách đồng hóa toàn diện đối với tất cả các nước bị chúng xâm chiếm, và chúng đã cơ bản hoàn thành được ý đồ thâm độc đó đối với các dân tộc trên các xứ gọi là Bách Việt, nhưng chúng không thực hiện được đối với Việt Nam.

Nguồn trích: Tạp chí Dân tộc học/ 2009, Số 5

7. Phong tục người Nhật và người Việt Nam qua truyện cổ tích/ Lê Thị Quỳnh Hảo

Tóm tắt: Truyện cổ tích là hình thức sang tác dân gian được hình thành lâu dài trong lịch sử phản ánh tập quán sinh hoạt, giá trị và khát vọng sống của mỗi dân tộc. Truyện cổ tích Việt Nam và Nhật Bản đề cập khá nhiều đến những phong tục, tập quán của người dân hai nước, nhất là những phong tục liên quan đến lối sống, tín ngưỡng, phong tục mai mối và tang ma. Nghiên cứu so sánh truyện cổ tích Việt Nam và Nhật Bản từ những khía cạnh này cũng cho thấy những điểm tương đồng và khác biệt rất đáng chú ý.

Nguồn trích: Tạp chí Nghiên cứu Đông Bắc Á/ 2013, Số 1, Tr.53-62

8. Nghiên cứu phong tục trên phương diện khái niệm và liên ngành

Tóm tắt: Phong tục là một trong những thành tố quan trọng nhất của văn hoá. Nếu liệt kê sách viết về phong tục ở Việt Nam cũng đã có đến vài mươi đầu sách. Tuy nhiên, hầu hết chỉ miêu tả phong tục chứ chưa có một nhận thức khoa học đầy đủ về phong tục cũng như các vấn đề có liên quan trên phương diện lý luận. Qua bài viết này, chúng tôi cố gắng tìm ra một khái niệm khả dĩ trong nghiên cứu phong tục trên cơ sở nội hàm của nó; đồng thời gợi một số vấn đề phương pháp luận nghiên cứu phong tục trên cơ sở liên ngành.

Nguồn trích: Tạp chí Khoa học Trường Đại học Cần Thơ

9. Vai trò của phong tục, tập quán trong đời sống xã hội hiện nay/ Nguyễn Thị Trà Giang

Tóm tắt: Bài viết giới thiệu các vai trò của phong tục, tập quán như sau: (1)
là các quy tắc xử sự chung, điều chỉnh các quan hệ xã hội; (2) luật tục ăn sâu, bén rễ bền chặt trong nhân dân và có sức mạnh hơn cả những đạo luật; (3) là một trong những nhân tố tạo nên sự đồng thuận xã hội; (4) góp phần quan trọng trong việc đưa pháp luật vào đời sống xã hội; (5) là những chuẩn mực cho hành vi của con người trong những hình thức tổ chức xã hội…

Nguồn trích: Tạp chí Thông tin Khoa học và Công nghệ/ 2019, Số 2, Tr.66 -68

10. Tác động của biến đổi tôn giáo đối với phong tục, tập quán truyền thống Việt Nam/ PGS. TS. Hoàng Thị Lan

Tóm tắt: Biến đổi tôn giáo ở Việt Nam có tác động lớn đến phong tục, tập quản truyền thông trên cả hai chiều hướng: tích cực và tiêu cực. Một mặt nó góp phần phục hồi nhiều phong tục, tập quán truyền thống tốt đẹp của dân tộc, góp phần thay đổi lối sống, hành vi của một bộ phận người dân; mặt khác cũng làm hồi sinh nhiều hủ tục, tập quán lạc hậu, làm biến dạng, phai mở một số phong tục, tập quán truyền thống. Những tác động này đã và đang đặt ra nhiều vấn đề cần giải quyết cho Đảng, Nhà nước trong quá trình xây dựng và phát triển đất nước trong thời kỳ mới.

Nguồn trích: Tạp chí Lý luận Chính trị/ 2019, Số 10, Tr.32 - 36

11. Vấn đề ứng xử với các phong tục - tín ngưỡng trong tác phẩm "Đời sống mới" của Hồ Chí Minh/ Đoàn Triệu Long
Tóm tắt: Việc ứng xử với các phong tục, tập quán, tín ngưỡng cần có sự hài hòa, trên tinh thần cần giữ gìn những nét phong tục, truyền thống tốt đẹp và cũng biết loại bỏ những yếu tố lạc hậu, rườm rà không phù hợp.

Nguồn trích: Tạp chí Công tác Tôn giáo/ 2017, Số 6, Tr.35-37

12. Đạo hiếu Phật giáo trong phong tục tập quán của người Việt Nam = Buddhist filial piety in Vietnamese customs and practices nowadays/ Đinh Thị Giang

Tóm tắt: Phật giáo du nhập vào Việt Nam (khoảng đầu Công nguyên), để tồn tại và phát triển, Phật giáo đã phải tìm cách thích nghi với phong tục, tín ngưỡng bản địa của người Việt ở đây. Đạo hiếu Phật giáo có nhiều điểm tương đồng với đạo hiếu truyền thống vì vậy những nội dung cơ bản của đạo hiếu Phật giáo đã ảnh hưởng lớn đến văn hóa của người Việt Nam hiện nay trên các phương diện: tư tưởng, chính trị -xã hội; phong tục tập quán, lối sống; văn học, đạo đức. Bài viết đề cập đến ảnh hưởng của đạo hiếu Phật giáo đối với phong tục, tập quán của người Việt Nam trên các phương diện như tang ma, thờ cúng tổ tiên và lễ hội.

Nguồn trích: Tạp chí Khoa học và Công nghệ - Đại học Thái Nguyên/ 2018, Số 10, Tr.165-169

13. Biến đổi phong tục, tập quán của người Mông ở khu vực Tây Bắc dưới tác động của đạo Tin lành/ Hoàng Thị Lan

Tóm tắt: Người Mông ở Việt Nam có hệ thống phong tục, tập quán khá phong phú, đa dạng. Tập quán pháp của người Mông gồm những quy định bất thành văn, được truyền dạy từ thế hệ này qua thế hệ khác. Đó là tập quán quy định về quan hệ ứng xử giữa người và người, những tập tục trong sinh hoạt gia đình và xã hội. Đặc biệt, trong sinh hoạt tín ngưỡng, tâm linh, người Mông có rất nhiều phong tục, tập quán. Có thể nói, phong tục, tập quán là một phần quan trọng tạo nên bản sắc văn hóa Mông.

Nguồn trích: Tạp chí Khoa học Xã hội Việt Nam/ 2019, Số 9, Tr.88-95

14. Nhóm truyện kể về sự tích phong tục các dân tộc vùng Tây Bắc / Phạm Thu Yến

Tóm tắt: Bài viết giới thiệu các nhóm truyện kể về sự tích phong tục các dân tộc vùng Tây Bắc như: (1) truyện kể về sự tích tộc người gắn với tín ngưỡng totem đậm nét; (2) truyện kể về sự tích các nghi lễ, phong tục; (3) truyện kể về sự tích các sản vật; (4) truyện kể về sự tích các loài cây, loài hoa.

Nguồn trích: Tạp chí Văn hóa Văn nghệ/ 2015, Số 378, Tr.81-85

15. Ảnh hưởng của phong tục tập quán đến phát triển kinh tế của cộng đồng người khmer Đồng bằng sông Cửu Long/ Trần Hoàng Hiểu

Tóm tắt: Phong tục, tập quán có ảnh hưởng rất lớn đến phát triển kinh tế của các cộng đồng tộc người nói chung và cho phát triển kinh tê - xã hội nói riêng trên cả hai phương diện, cả mặt tích cực cũng như tiêu cực. Đối với cộng đồng người Khmer ở đồng bằng sông Cửu Long có nhiều phong tục, tập quán ảnh hưởng đến phát triển kinh tế của họ như: Người Khmer rất tôn sùng Phật pháp, theo Phật giáo Tiểu thừa nên xẻm cuộc sống hiện tại chỉ là tạm bợ; có nhiều lễ hội trong năm nên tốn kém rất nhiều thời gian và tiền của ảnh hưởng đến khả năng tích lũy tái sản xuất mở rộng; tập quán canh tác chủ yếu là nông nghiệp (trồng lúa và nuôi bò), ít tiếp cận khoa học kỹ thuật, thiếu đất và thiếu vốn sản xuất còn phổ biến; cách tiếp cận giáo dục, đào tạo và giao lưu với cộng đồng khác còn mang bản sắc riêng nên ảnh hưởng đến chất lượng nguồn lực lao động. Cuối cùng, bài viết đề xuất một số giải pháp giúp cải thiện đời sống kinh tế xã hội cho cộng đồng dân tộc Khmer ở ĐBSCL.

Nguồn trích: Tạp chí Khoa học Cần Thơ/ 2019, Số 3, Tr.1 - 5

16. Phong tục tập quán và việc vận dụng phong tục tập quán trong công tác xét xử của Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Lắk/ Y Phi Kbuôr

Tóm tắt: Phong tục, tập quán được hình thành từ những khuôn mẫu ứng xử hàng ngày, được lưu truyền trong cộng đồng người dân tộc Ê Đê dưới dạng truyền miệng, từ người này sang người khác, từ buôn làng này đến nhiều buôn làng khác ...

17. Tết cổ truyền xưa và nay: Vẫn duy trì những phong tục đặc sắc/ Thông tấn xã Việt Nam

Tóm tắt: Dù là thời xưa hay nay, Tết Nguyên đán vẫn là ngày lễ cổ truyền lớn nhất của người Việt. Không chỉ là thời khắc thiêng liêng đánh dấu sự chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, Tết còn chứa đựng cả quan niệm sống cũng như những phong tục, tín ngưỡng sâu sắc, độc đáo mang đậm nét văn hóa dân tộc.

18. Những phong tục tập quán trong ngày Tết cổ truyền ở Việt Nam/ Thông tấn xã Việt Nam

Tóm tắt: Tết Việt Nam chứa đựng và mang đậm bản sắc của dân tộc. Trải qua bao biến động của lịch sử, người Việt vẫn gìn giữ được những phong tục tập quán tốt đẹp của dân tộc trong ngày Tết.

19. Phong tục, tập quán và áp dụng tập quán trong công tác xét xử án dân sự/ PGS,TS. Phùng Trung Tập

Tóm tắt: Bài viết giới thiệu các khái niệm về phong tục, tập quán và tập quán pháp. Đồng thời giới thiệu những tập quán điển hình ở nước ta và một số tập quán phổ biến khác, tình hình áp dụng tập quán trong các giải quyết tranh chấp dân sự.

Nguồn trích: Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp/ 2015, Số 5(285)

20. Các phong tục tập quán và lễ hội truyền thống của dân tộc Mông/ Phòng Văn hóa – Thông tin huyện Mèo Vạc

Tóm tắt: Bài viết giới thiệu các phong tục và lễ hội truyền thống của dân tộc Mông như: (1) Lễ cúng 30 tết; (2) Lễ đặt tên trưởng thành; (3) các hình thức và loại hình nghệ thuật truyền thống của người Mông( nhạc cụ của người Mông, sự tích cây khèn Mông, cây lanh trong đời sống xã hội của người Mông); (4) Lễ hội “Gào tào”; (5) các trò chơi; (6) chợ phiên.