Mô hình sản xuất lúa - tôm đang phát triển tại các tỉnh vùng Đồng bằng sông Cửu Long, đặc biệt phát triển mạnh tại tỉnh Cà Mau. Mô hình này vừa mang lại hiệu quả kinh tế cao vừa phù hợp với điều kiện biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn ngày càng nghiêm trọng.

Để hiểu rõ hơn về mô hình này, Thư viện mời bạn đọc tham khảo các nghiên cứu được tổng hợp từ các tạp chí, kỷ yếu sau.

TÀI LIỆU IN CÓ TẠI THƯ VIỆN (Bản in được lưu tại Tầng 4)

1. Hiệu quả kinh tế, kỹ thuật của mô hình tôm - lúa trong bối cảnh biến đổi khí hậu và gia tăng xâm nhập mặn ở tỉnh Bạc Liêu/ Nguyễn Hải Thanh, Nguyễn Minh Đông, Nguyễn Đỗ Châu Giang, Taku Nishimura, Phạm Văn Toàn, Ngô Thụy Diễm Trang

Tóm tắt: Đề tài được thực hiện bằng cách thu thập số liệu thứ cấp về diện tích, sản lượng, năng suất của mô hình tôm - lúa giai đoạn năm 2013 -2017 của 3 huyện: Hồng Dân, Phước Long và Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu, kết hợp phỏng vấn trực tiếp 30 hộ dân ở mỗi huyện. Kết quả cho thấy cây năn tượng (Scirpus littoralis) được người dân chọn trồng trong vụ tôm chiếm 48,9% tổng số 90 hộ dân phỏng vấn. Phước Long trồng nhiều cả năn tượng (13/30 hộ) và năn kim (12/30 hộ), trong khi năn bộp là loài cây trồng chủ yếu trong vụ tôm ở Hồng Dân (23/30 hộ).

Nguồn trích: Tạp chí Nông nghiệp và Phát triển nông thôn/ 2019, số 8, tr. 37-46

2. Phân tích hiệu quả kinh tế mô hình lúa - tôm tại huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang/ Nguyễn Thùy Trang, Võ Hồng Tú, Huỳnh Việt Khải, Trần Minh Hải 

Tóm tắt: Luân canh lúa – tôm được xem là mô hình có khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu nhưng gần đây một số nông hộ đã chuyển sang mô hình chuyên tôm với kỳ vọng lợi nhuận cao hơn. Do vậy, nghiên cứu thực hiện ước lượng hiệu quả kinh tế và tìm hiểu các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả cho 70 nông hộ lúa – tôm tại huyện An Biên, Kiên Giang. Kết quả nghiên cứu cho thấy mặc dù chi phí nuôi tôm chiếm tỷ trọng 47,87%, thấp hơn chi phí trồng lúa 53,13% nhưng lợi nhuận từ tôm cao hơn 4,25 lần so với lúa. Hiệu quả kinh tế trung bình là 52,1 %, cho thấy nông hộ có thể giảm 47,9% chi phí mà không làm giảm đầu ra. Nghiên cứu cũng cho thấy trình độ học vấn và tập huấn ảnh hưởng thuận trong khi khoảng cách từ đất canh tác đến đường giao thông ảnh hưởng nghịch đến hiệu quả kinh tế.

Nguồn trích: Tạp chí Khoa học – Đại học Cần Thơ/ 2018, số 9D, tr.149-156

3. Đánh giá các khía cạnh kinh tế và kỹ thuật của các mô hình nuôi tôm trên đất lúa ở huyện Mỹ Xuyên, tỉnh Sóc Trăng/ Võ Văn Hà, Tô Lan Phương, Huỳnh Cẩm Linh, Trần Hữu Tuấn

Tóm tắt: Người dân có thể nuôi tôn thẻ chân trăng hai hoặc ba vụ và luân canh với trồng lúa, so với chỉ nuôi một vụ tôm sú, do chu trình nuôi tôm thẻ chân trắng cao hơn nuôi tôm sú. Mô hình nuôi tôm (trong mùa nắng) luân canh với trồng lúa (trong mùa mưa) có thu nhập thấp hơn mô hình nuôi tôm độc canh. Trong ngắn hạn, nông dân có được thu nhập cao với mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng, đặc biệt là hình thức nuôi tôm độc canh ba vụ trên năm. Tuy nhiên, về lâu dài của mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng ở mức độ thâm canh cao thì những rủi ro về hiệu quả kinh tế và tính bền vững môi trường vẫn là những thách thức.

Nguồn trích: Tạp chí Khoa học – Đại học Cần Thơ/ 2016, số 46B, tr. 70-79

4. Triển vọng canh tác giống lúa ngắn ngày trong hệ thống canh tác lúa-tôm tại Bạc Liêu/ Nguyễn Văn Quí, Châu Minh Khôi, Nguyễn Minh Đông, Bennet Macdonald, To Phuc Tuong

Tóm tắt: Nghiên cứu được thực hiện tại khu vực canh tác lúa-tôm thuộc ấp Phước Thạnh, xã Phước Long, huyện Phước Long, tỉnh Bạc Liêu nhằm đánh giá khả năng thay thế giống lúa mùa, dài ngày bởi giống lúa ngắn ngày năng suất cao. Kết quả điều tra cho thấy giống lúa ngắn ngày có khả năng thay thế giống lúa dài ngày trong hệ thống lúa-tôm do năng suất cao, thích nghi tốt, thời gian canh tác ngắn nên có thể tránh được rủi ro khi mùa mưa kết thúc sớm, đồng thời nông dân có thời gian chuẩn bị đất cho vụ tôm tiếp theo.

Nguồn trích: Tạp chí Nông nghiệp và Phát triển nông thôn/ 2016, số 18, tr. 35-43

5. Một số biện pháp kỹ thuật phát triển bền vững mô hình tôm - lúa ở Đồng bằng sông Cửu Long/ Nguyễn Công Thành

Tóm tắt: Bài viết giới thiệu mô hình tôm - lúa thích nghi với biến đổi khí hậu, nêu lên một số vấn đề kỹ thuật cần quan tâm để phát triển mô hình tôm - lúa.

Nguồn trích: Tạp chí Khoa học – Đại học Cần Thơ / 2010, số 2, tr.47-48

6. Nghiên cứu phát triển hệ thống lúa - tôm càng xanh tại vùng Tây sông Hậu - đồng bằng sông Cửu Long/ Dương Văn Chín

Tóm tắt: Nghiên cứu sự thích nghi của tôm thương mại với môi trường tự nhiên vùng Tây sông Hậu và ảnh hưởng của một số loại thức ăn đến sự sinh trưởng, phát triển, năng suất và mức độ nhiễm bệnh của tôm càng xanh nuôi luân canh trên chân đất lúa. Đánh giá hiệu quả kinh tế và môi trường của hệ thống lúa-tôm nuôi trồng trên diện rộng.

Nguồn trích: Tạp chí Nông nghiệp và phát triển nông thôn / 2006, số 9, tr.33-35,51

7. Hai mô hình nuôi trồng thuỷ sản có hiệu quả tại tỉnh Bạc Liêu/ Phan Thanh Cường, Trần Thanh

Tóm tắt: Mô hình lúa-tôm cho năng suất lúa 4-4,5tấn/ha, tôm: 150-180Kg/ha (2005) và mô hình tôm-cua-cá (2005) cho hiệu quả kinh tế ở Bạc Liêu: lãi 10-30 tr. đồng/ha/vụ. Hiện nay hai mô hình này đang phát triển mạnh và có hiệu quả.

Nguồn trích: Tạp chí Thủy sản/ 2006, số 11, tr.37-38

TẠP CHÍ ĐIỆN TỬ

- Địa chỉ truy cập: http://sti.vista.gov.vn/ (Chọn CSDL Công bố KH&CN Việt Nam)

8. Giải pháp thúc đẩy liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm vùng chuyển đổi sản xuất lúa - tôm ven biển Tây, đồng bằng sông Cửu Long/ Đoàn Doãn Tuấn, Trần Việt Dũng

Tóm tắt: Tôm nuôi trong ruộng lúa sử dụng chủ yếu thức ăn tự nhiên, chi phí thức ăn thấp, ít dịch bệnh, tôm nuôi thương phẩm có chất lượng, môi trường sinh thái được bảo vệ do lúa sử dụng các sản phẩm thải từ nuôi tôm. Tuy nhiên, phát triển hệ thống tôm lúa đang đứng trước các thách thức, do hệ thống hạ tầng thủy lợi-giao thông chưa đáp ứng việc kiểm soát hạn-mặn và điều kiện để máy móc nông nghiệp hoạt động liên kết sản xuất chưa đủ lớn để tạo thành vùng nguyên liệu lớn, doanh nghiệp tiêu thụ sản phẩm khó tiếp cận các nguồn ưu đãi của Nhà nước để mở rộng quy mô và xây dựng mối liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm chặt chẽ.

Nguồn trích: Tạp chí Khoa học và Công nghệ Thủy lợi/ 2019, số 6, tr.79-88

9. Hiệu quả của mô hình sinh thái lúa - tôm trong điều kiện biến đổi khí hậu toàn cầu tại đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL)/ Nguyễn Thơ, Nguyễn Đăng Nghĩa

Nguồn trích: Hội nghị Khoa học Công nghệ toàn quốc về bảo vệ thực vật lần thứ 3/ 2010, tr.102-106

10. Ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật xây dựng mô hình "lúa - tôm càng xanh" tại xã Thới Thạnh, huyện Cờ Đỏ, TP. Cần Thơ/ Ngô Hồng Yến

Nguồn trích: Kỷ yếu các công trình nghiên cứu, ứng dụng khoa học-công nghệ thành phố Cần Thơ: Giai đoạn 2001-2005/ 2005, tr.217-221

Tổng hợp: Hữu Nghị