1. Vai trò của tư duy phản biện đối với việc phát triển trí tuệ của sinh viên/ Bùi Ngọc Quân

Tóm tắt: Từ thực tiễn nâng cao chất lượng giáo dục đại học đang đặt ra yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học, nhằm phát huy tính tích cực, sáng tạo của sinh viên. Vai trò của tư duy phản biện đối với việc phát triển năng lực, trí tuệ của sinh viên, và qua đó đề xuất một số phương pháp cơ bản nhằm bồi dưỡng năng lực cho sinh viên thông qua hoạt động dạy và học để góp phần thực hiện mục tiêu, yêu cầu đào tạo ở các trường đại học hiện nay.

Nguồn trích: Tạp chí Nhân lực Khoa học xã hội/ 2014, Số 5, Tr.20-25

2. Vai trò và các bước hình thành tư duy phản biện (Critical Thinking) trong giảng dạy tại trường Cao đẳng Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh/ Lưu Đình Vinh

Tóm tắt: Bài viết giới thiệu những nội dung như sau: (1) vai trò của tư duy phản biện trong quá trình giáo dục; (2) các bước hình thành tư duy phản biện trong sinh viên. 

Nguồn trích: Tạp chí Dạy và Học ngày nay/ 2014, Số 10, Tr.62-64

3. Phát huy vai trò tư duy phản biện của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện hiện nay/ Vũ Trà Giang

Tóm tắt: Đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện là những người giữ vị trí, vai trò quan trọng trong xây dựng và hoàn thiện bộ máy chính quyền cơ sở. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế sâu rộng hiện nay thì người cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện bên cạnh trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, khả năng lãnh đạo, quản lý tốt, còn cần phải phát huy được vai trò tư duy phản biện. Đây là kỹ năng cần thiết giúp họ xây dựng chủ trương, quyết sách và chỉ đạo thực tiễn hoạt động ở địa phương một cách sáng tạo và đạt hiệu quả cao nhất.

Nguồn trích: Tạp chí Quản lý Nhà nước/ 2018, Số 6, Tr.78-82

4. Bàn về tư duy phản biện trong giáo dục đại học/ Nguyễn Thị Hòa

Tóm tắt: Khác với đào tạo nghề chỉ đơn thuần cung cấp kiến thức và kỹ năng thực hành nghề nghiệp, giáo dục đại học là bậc học đào tạo có nguồn lực chất lượng cao, sản phẩm đầu ra của giáo dục đại học phải có đầy đủ các tiêu chí về kiến thức, năng lực nhận thức, năng lực tự chủ, kỹ năng, thái độ, trách nhiệm. Để đạt chuẩn đầu ra đó đòi hỏi trong quá trình đào tạo sinh viên phải có năng lực tư duy phản biện. Năng lực tư duy phản biện có ảnh hưởng mang tính chất quyết định lên hiệu quả của các hoạt động giáo dục, kết quả học tập của sinh viên, của giảng viên và các nhà nghiên cứu trong môi trường giáo dục mang tính toàn cầu. Với tầm quan trọng đặc biệt của vấn đề, bài viết nhằm làm rõ vai trò, sự cần kíp và một số phương pháp thực hành tư duy phản biện cho sinh viên.

Nguồn trích: Tạp chí Khoa học (Đại học Đồng Nai)/ 2017, Số 5, Tr.23-30

5. Sự cần thiết phải phát triển năng lực tư duy phản biện cho sinh viên Việt Nam hiện nay/ Nguyễn Thị Tuyết Mai

Tóm tắt: Bài viết góp phần làm sáng tỏ một số khái niệm công cụ, như tư duy phản biện, năng lực tư duy phản biện, phát triển năng lực tư duy phản biện; đồng thời, chỉ ra hạn chế về tư duy phản biện của sinh viên Việt Nam hiện nay, trên cơ sở đó đi sâu phân tích sự cần thiết phải phát triển năng lực tư duy phản biện cho sinh viên – nguồn nhân lực chất lượng cao trong tương lai của đất nước. 

Nguồn trích: Tạp chí Lý luận Chính trị và Truyền thông/ 2016, Số 11, Tr.24-28

6.Tư duy phản biện trong giáo dục ngôn ngữ = Critical thinking in language education/ Nguyễn Văn Độ

Tóm tắt: Tư duy phản biện, bắt nguồn từ triết học phản biện, từ lâu đã trở thành một phần ảnh hưởng của nền giáo dục phương Tây. Bài báo là một nỗ lực để phác họa khái niệm tư duy phản biện như một nền tảng trong giáo dục ngôn ngữ. Đầu tiên, một số định nghĩa về khái niệm này được đưa ra bởi các học giả khác nhau. Thứ hai, các đặc điểm tiêu biểu của các nhà tư tưởng phê bình được giới thiệu. Thứ ba, các hoạt động thiết thực để tích hợp tư duy phản biện vào các lớp học ngôn ngữ. Và cuối cùng, một số kỹ thuật lớp học, bao gồm tranh luận, phân tích phương tiện truyền thông, nhiệm vụ giải quyết vấn đề, có khả năng thúc đẩy kỹ năng tư duy phản biện trong lớp học ngoại ngữ được đề xuất.

Nguồn trích: Tạp chí Ngôn ngữ & Đời sống/ 2017, Số 12, Tr.3-12

 7. Nâng cao năng lực tư duy phản biện cho cán bộ lãnh đạo, quản lý ở nước ta/ Lê Thị Thanh Hà

Tóm tắt: Trong điều kiện đổi mới, với hội nhập quốc tế sâu rộng, trình độ dân trí không ngừng được nâng cao và thông tin cập nhật, thì người cán bộ lãnh đạo, quản lý bên cạnh việc phải có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, khả năng lãnh đạo, quản lý tốt, còn cần phải có năng lực tư duy phản biện. Bởi đây là kỹ năng quan trọng giúp họ phân tích, đánh giá, lựa chọn ý tưởng mới nhằm xây dựng chủ trương, quyết sách và chỉ đạo thực tiễn một cách sáng tạo và đạt hiệu quả cao nhất.

Nguồn trích: Tạp chí Cộng sản/ 2017, Số 124, Tr.31-35

8. Một số biện pháp phát triển năng lực tư duy phản biện trong dạy học - đọc hiểu văn bản “Chiếc thuyền ngoài xa” của Nguyễn Minh Châu/ Nguyễn Văn Thái

Tóm tắt: Tư duy phản biện là một năng lực quan trọng giúp học sinh tư duy và hình thành phương pháp, kỹ năng học tập. Học sinh có năng lực tư duy phản biện, sẽ có phương pháp tư duy độc lập nên có khả năng đưa ra nhận định đúng đắn. Trong bài viết này, chúng tôi trình bày một số biện pháp dạy đọc hiểu văn bản “Chiếc thuyền ngoài xa” theo định hướng phát triển năng lực tư duy phản biện bao gồm: Biện pháp đọc suy luận, biện pháp lập luận, biện pháp giao tiếp văn học. Mục đích cuối cùng của việc đưa ra các biện pháp này là tạo hứng thú học tập và phát triển tư duy phản biện của học sinh năng lực khi họ phân tích công việc này; do đó, giúp hình thành và phát triển năng lực tư duy phản biện của các em trong thực tế cuộc sống.

Nguồn trích: Tạp chí Giáo dục/ 2020, Số 469, Tr.27-30

9. Phản biện xã hội trong hoạt động xây dựng pháp luật từ góc nhìn của nhà làm luật/ Lê Viết Thiện

Tóm tắt: Phản biện xã hội trong xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật trong những năm gần đây rất được coi trọng. Có thể thấy, phản biện xã hội trong hoạt động xây dựng pháp luật là sự đánh giá về tính lý, sự chính xác, đúng đắn của quy định pháp luật dưới góc độ lợi ích của toàn xã hội hay một nhóm xã hội nào đó. Phản biện xã hội đối với hoạt động xây dựng pháp luật còn có tác dụng mở rộng và thực hành dân chủ trong quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền ở Việt Nam hiện nay.

Nguồn trích: Tạp chí Nghề Luật/ 2017, Số 2, Tr.39-42

10. Một số giải pháp cơ bản nhằm phát triển năng lực tư duy phản biện cho sinh viên Việt Nam hiện nay/ Nguyễn Thị Tuyết Mai

Tóm tắt: Bài viết đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm phát triển năng lực tư duy phản biện cho sinh viên Việt Nam.

Nguồn trích: Tạp chí Triết học/ 2017, Số 4, Tr.79-84

11. Phát triển năng lực tư duy phản biện cho sinh viên ngành Sư phạm Ngữ văn-Nhiệm vụ quan trọng trước yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên/ Trần Thị Nâu, Lâm Thị Thanh Tuyền

Tóm tắt: Một trong những điểm yếu về năng lực của sinh viên Việt Nam so với sinh viên thế giới là năng lực tư duy phản biện. Trí thông minh có thể là tư chất bẩm sinh, kiến thức có thể được vun bồi sau một quá trình học tập, nhưng tư duy phản biện (TDPB) thì phải được rèn luyện trong một môi trường học thuật học thuật và một phương pháp học tập tích cực. Nếu không có TDPB sinh viên sẽ tiếp nhận thông tin một cách thụ động và hạn chế khả năng suy nghĩ độc lập, sáng tạo. Môi trường giáo dục đại học, nhất là đào tạo ngành Sư phạm là một môi trường học thuật cần thiết cho sinh viên rèn luyện năng lực quan trọng này. Bài viết này bàn đến tính cấp thiết của việc phát triển năng lực tư duy phản biện cho sinh viên ngành Sư phạm Ngữ văn, đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên.

Nguồn trích: Tạp chí Dạy và Học ngày nay/ 2016, Số 6, Tr.11-14,23

12.Phát triển năng lực tư duy phản biện thông qua việc sử dụng bài tập trong dạy học hóa học ở trường phổ thông/ Trịnh Lê Hồng Phương

Tóm tắt: Việc sử dụng bài tập trong dạy học hóa học ở trường phổ thông là một trong những biện pháp khả thi giúp quá trình phát triển năng lực tư duy phản biện diễn ra nhanh chóng, dễ dàng và đạt hiệu quả cao. Bài báo này giới thiệu cách thức sử dụng bài tập hóa học theo hướng phát triển năng lực tư duy phản biện cho học sinh phổ thông dựa trên kết quả nghiên cứu về: khái niệm, cấu trúc, các biểu hiện của năng lực tư duy phản biện và tuân theo 5 nguyên tắc và 10 bước của qui trình phát triển năng lực.

Nguồn trích: Tạp chí Khoa học Giáo dục Kỹ thuật/ 2016, Số 35A, Tr.88-96

13. Tích cực hóa hoạt động giảng dạy của giảng viên trong rèn luyện tư duy phản biện cho sinh viên/ Bùi Ngọc Quân

Tóm tắt: Bài viết giới thiệu các nội dung như sau: (1) sự cần thiết tích cực hóa quá trình giảng dạy của giảng viên (GV) trong rèn luyện tư duy phản biện (TDPB) cho sinh viên (SV); (2) tích cực hóa hoạt động giảng dạy của giảng viên trong rèn luyện TDPB cho sinh viên. 

Nguồn trích: Tạp chí Giáo dục/ 2016, Số 377, Tr.20-22,30

14. Tầm quan trọng của việc phát triển tư duy phản biện cho học sinh trung học phổ thông ở Việt Nam/ Trịnh Chí Thâm
Tóm tắt: Bài viết giới thiệu những nội dung như sau: (1) nội dung của hệ thống giáo dục Việt Nam; (2) tại sao chúng ta cần phát triển tư duy phản biện cho học sinh trung học phổ thông; (3) một số vấn đề cấp thiết về hệ thống giáo dục ở Việt Nam ở cấp bậc trung học phổ thông; (4) tầm quan trọng của phát triển tư duy phản biện cho học sinh trung học phổ thông ở Việt Nam. 

Nguồn trích: Tạp chí Dạy và Học ngày nay/ 2016, Số 7, Tr.48-50,55

15. Bồi dưỡng, phát triển tư duy phản biện cho học sinh trong quá trình dạy học = Fostering and developing opponency thinking for students in the teaching process/ Nguyễn Gia Cầu

Tóm tắt: Giáo dục kỹ năng tư duy và phát triển tư duy cho học sinh, trong đó có kỹ năng tư duy phản biện là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của giáo dục nhà trường. Tư duy phản biện là một giá trị quan trọng của nhân cách, một trong những kỹ năng đã quyết định thành công ở trường học hay cuộc sống xã hội. Bài viết trình bày cách hiểu về tư duy phản biện, tư duy phản biện, vai trò của tư duy phản biện, biểu hiện của kỹ năng tư duy phản biện ở người học; phân biệt tư duy phản biện với "gây tranh cãi" hoặc "phản biện". 

Nguồn trích: Tạp chí Giáo dục/ 2013, Số 311, Tr.27-29

16. Tư duy phản biện khoa học của giảng viên lý luận chính trị / Vũ Trà Giang

Tóm tắt: Đổi mới toàn diện giáo dục và đào tạo là xu thế mang tính toàn cầu. Phát triển tư duy phản biện khoa học của giảng viên lý luận chính trị ở các trường đại học cũng không nằm ngoài xu thế đó. Việc dừng quá lâu ở một nền giáo dục chú trọng trang bị kiến thức chuyên môn, dạy và học lý luận chính trị chưa gắn chặt với kiến thức khoa học công nghệ, xem xét, đánh giá chương trình, nội dung, phương pháp giảng dạy lý luận chính trị cùng cách học có nhiều bất cập của sinh viên, đòi hỏi phải có sự phản biện của chính đội ngũ giảng dạy. 

Nguồn trích: Tạp chí Văn hóa Nghệ thuật/ 2016, Số 380, Tr.83-88

17. Tư duy phản biện của John Dewey và những ảnh hưởng trong giáo dục/ Nguyễn Thủy Tiên

Tóm tắt: Bài viết giới thiệu những nội dung như sau: (1) quan điểm về tư duy phản biện của J. Dewey; (2) ảnh hưởng của tư duy phản biện đến giáo dục.

Nguồn trích: Tạp chí Châu Mỹ ngày nay/ 2015, Số 09, Tr.50-54

 

Tổng hợp: Võ Hồng Thơ