1.Nâng cao chất lượng dạy và học tác phẩm văn học nước ngoài trong môn Ngữ văn Trung học phổ thông = Improving the quality of teaching and learning foreign literary works in high school literature/ Lương Văn Hà

Tóm tắt: Bài báo này trình bày kết quả nghiên cứu về thực trạng dạy và học tác phẩm văn học nước ngoài trong chương trình Ngữ văn bậc Trung học phổ thông (THPT), đi sâu tìm hiểu những thuận lợi và khó khăn trong việc dạy và học văn học nước ngoài đồng thời chỉ ra những nguyên nhân dẫn đến thực trạng đó. Bài viết không chỉ khẳng định vị trí của văn học nước ngoài trong chương trình Ngữ văn bậc THPT mà còn đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy và học tác phẩm văn học nước ngoài sao cho hiệu quả như: thay đổi phương pháp dạy và học văn học nước ngoài theo hướng phát huy năng lực người học, dạy học theo chủ đề, tăng cường các hoạt động ngoại khóa và sân khấu hóa văn học nước ngoài.

Nguồn trích: Tạp chí Khoa học (Đại học Tây Nguyên)/ 2022 - no.53 - tr.106-116

2.Tiếp nhận văn học nước ngoài ở Việt Nam từ góc nhìn lịch sử văn hóa - diễn trình và xu thế / Vũ Công Hảo

Tóm tắt: Nằm ở vị trí địa chính trị, địa văn hóa đặc biệt, Việt Nam vốn tự hào vì có nền văn học dân gian hết sức phong phú, đặc sắc, có sức sống tiềm tàng song không tránh khỏi chịu tác động, ảnh hưởng bởi các nền văn hóa, văn học nước ngoài khác. Tiếp nhận văn học nước ngoài, do đó, vừa là quy luật, vừa là con đường tất yếu để hoàn thiện và phát triển văn học dân tộc. Bài viết này đưa ra vài phác thảo về diễn trình và xu thế tiếp nhận văn học nước ngoài ở Việt Nam từ trước đến nay dưới góc nhìn lịch sử văn hóa.

Nguồn trích: Tạp chí khoa học (Đại học Thủ Đô)/ 2019 - no.33 - tr.27 - 39 - ISSN.2354 - 1512

3.Một số kinh nghiệm dạy học nhóm tác phẩm văn học Nga thuộc loại hình tự sự trong chương trình ngữ văn phổ thông = Some experiences of teaching Russian works which are based on the particular kind of narrative in literary curriculum at Vietnamese school/ Nguyễn Thị Thắm

Tóm tắt: Văn học nước ngoài có vai trò quan trọng trong chương trình Ngữ văn ở trường phổ thông Việt Nam. Nó không chỉ giúp học sinh mở rộng chân trời văn học mà còn giúp các em có thêm hiểu biết về các nền văn hóa. Tuy nhiên, dạy học văn học nước ngoài là một thử thách đòi hỏi nhiều nỗ lực. Văn học Nga là một bộ phận của văn học nước ngoài. Hầu hết các tác phẩm văn học Nga được đưa vào giảng dạy trong sách giáo khoa phổ thông ở Việt Nam đều thuộc loại hình tự sự. Với bài báo này, chúng tôi muốn cải thiện chất lượng dạy học phần văn học nước ngoài thông qua một số kinh nghiệm dạy học các tác phẩm văn học Nga theo đặc trưng loại hình tự sự.

Nguồn trích: Tạp chí Khoa học và Công nghệ - Đại học Thái Nguyên/ 2018 - no.15 - tr.41-46 - ISSN.1859-2171

4.Khái quát về tiểu thuyết quan trong Trung Quốc hiện nay = An overview of the officialdom novel in contemporary China/ Đào Văn Lưu

Tóm tắt: Từ cải cách mở cửa đến nay, tiểu thuyết quan trường đã trải qua quá trình từ manh nha đến phát triển rực rỡ. Trong các giai đoạn khác nhau đã xuất hiện hàng loạt tác phẩm có ảnh hưởng xã hội, trở thành hiện tượng văn học quan trọng trên văn đàn đương đại Trung Quốc. Từ ý nghĩa nào đó, quan trường đương đại là một bức tranh thu nhỏ của đời sống đương đại Trung Quốc. Bản chất đời sống quan trường chính là thể hiện bản chất đời sống xã hội. Nghiên cứu tiểu thuyết quan trường đương đại, có thể nhận thức sâu sắc về xã hội Trung Quốc. Đồng thời, cũng giúp nhận diện được trào lưu phát triển của văn học Trung Quốc đương đại.

Nguồn trích: Tạp chí Nghiên cứu Văn học/ 2022 - no.6 - tr.48-57 - ISSN.0494-6928

5.Hai hiện tượng văn xuôi nổi bật của văn học Trung Quốc cuối thế kỉ XX = Two outstanding literary phenomena of the Chinese literature at the end of the 20th century / Nguyễn Thị Mai Chanh

Tóm tắt: Sự xuất hiện của một số hiện tượng văn xuôi Trung Quốc cuối thế kỉ XX như là đòn chót trong cuộc phá hủy trật tự văn học thiết lập từ nhiều thập niên kể từ sau ngày thành lập nước Trung Quốc mới (1949). Sự xuất hiện này đồng nghĩa với việc xác lập nên hình thái ý thức văn học mới, đưa sáng tác và tiếp nhận đến gần hơn với bản chất văn chương. Ngày nay, nói đến các hiện tượng văn xuôi Trung Quốc cuối thế kỉ XX là nói đến sự nghiệp đã qua của một lớp tác gia giờ đây đầu đã bạc. Nhìn từ góc độ nào đó, công việc ấy có chút tương tự như công việc của khảo cổ học, cũng có thể nói giống với việc vén màn thời gian nhìn lại một khúc quanh của văn học sử. Những thứ mà đương thời các hiện tượng văn học chủ trương lật đổ để xây dựng cái mới, thì giờ đây có thứ cũng lại đã đổ rồi, hay cũng chẳng còn gì là mới nữa. Đó ắt hẳn là “định mệnh” của bất kì công quả “tiên phong” đổi mới nào. Song thực ra, nếu không có cái định mệnh như thế thì đã không có lịch sử văn học đích thực. Việc đặt vấn đề nghiên cứu một cách khách quan những đóng góp của các hiện tượng văn xuôi nổi bật cuối thế kỉ XX đối với sự phát triển của văn học đương đại Trung Quốc là điều hết sức cần thiết.

Nguồn trích: Tạp chí Khoa học (Đại học Sư phạm Hà Nội)/ 2021 - no.1 - tr.3-9 - ISSN.2354-1075

6.Nghiên cứu văn học đương đại Trung Quốc: Mạch nguồn, xu thế chuyển động và thành tựu/ Ngô Viết Hoàn
Tóm tắt: Điểm khởi đầu của văn học đương đại Trung Quốc được xác định từ năm 1949 khi nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa được thành lập. Trải qua hơn nửa thế kỷ vận động và phát triển, cùng với những thành tựu đạt được trên phương diện sáng tác, khoa nghiên cứu văn học đương đại tại Trung Quốc cùng ghi nhận nhiều dấu mốc quan trọng, góp phần xác lập hệ hình nghiên cứu, đồng thời có những cống hiến quan trọng thúc đẩy sự phát triển của văn đàn trong nước và quốc tế. Bài viết này tiến hành khảo sát tình hình nghiên cứu văn học đương đại Trung Quốc trên ba phương diện: Mạch nguồn hình thành và phát triển của văn học đương đại Trung Quốc, xu thế chuyển động của khoa nghiên cứu văn học đương đại Trung Quốc từ 1978 đến nay và thành tựu chủ yếu của khoa nghiên cứu văn học đương đại Trung Quốc, qua đó phác họa bức tranh toàn cảnh về nghiên cứu văn học đương đại Trung Quốc trên chính quê hương của nó.

Nguồn trích: Tạp chí Nghiên cứu Văn học/ 2021 - no.6 - tr.3-18 - ISSN.0494-6928

7.Khi "‘khoảnh khắc trở thành vĩnh viễn”: “đương đại” và “lịch sử” trong văn học đương đại Trung Quốc/ Nguyễn Thị Diệu Linh
Tóm tắt: Bài viết thảo luận khái niệm "văn học đương đại" với tư cách là một giai đoạn trong lịch sử văn học Trung Quốc. "Văn học đương đại", hiểu theo nghĩa này có thể được nhìn nhận như là một trong những "đặc sắc Trung Quốc". Từ đó, bài viết trình bày hai khía cạnh của mối quan hệ giữa "đương đại" và “lịch sử" trong văn học đương đại Trung Quốc: “đương đại" trở thành "lịch sử”, và "đương đại" vượt lên trên "lịch sử". Mối quan hệ này đã góp phần đáng kể vào việc phân tư văn học đương đại Trung Quốc nói riêng và lịch sử văn học Trung Quốc nói chung.

Nguồn trích: Tạp chí Nghiên cứu Văn học/ 2021 - no.6 - tr.19-30 - ISSN.0494-6928

 8.Nhân vật hoạt kê trong tiểu thuyết Dư Hoa và cuộc đối thoại với truyền thống văn hóa Trung Quốc/ Nguyễn Thị Hoài Thu

Tóm tắt: Nhân vật hoạt kê trong tiểu thuyết Dư Hoa là một phương tiện nghệ thuật độc đáo để nhà văn đối thoại với các mệnh đề chính trong truyền thống văn hóa Trung Hoa. Thông qua việc phân tích các dạng thức: nhân vật châm biếm, nhân vật hài hước và nhân vật u-mua đen, bài viết tập trung làm sáng tỏ tinh thần phản tỉnh của nhà văn đối với con người và hiện thực. Từ đó, bài viết đi đến khẳng định những đóng góp mới của Dư Hoa trong tư tưởng và nghệ thuật.

Nguồn trích: Tạp chí Khoa học xã hội nhân văn và Giáo dục (ĐH Đà Nẵng)/ 2021 - no.1 - tr.147-156 - ISSN.1859-4603

9.Vài nét về trào lưu văn học Linglei trong dòng văn học Trung Quốc = About the Linglei literary trend in Chinese literature/ Nguyễn Thị Hiền

Tóm tắt: Trong nền văn học Trung Quốc có một số tác phẩm xa rời văn học chính thống, được gọi là tác phẩm văn học “Linglei”. Nhưng trào lưu văn học Linglei chỉ thực sự nở rộ và được coi là một hiện tượng văn học khi xuất hiện các tiểu thuyết của các nhà văn sinh vào thập niên 70 của thế kỷ XX như Vệ Tuệ, Miên Miên, Cửu Đan, Xuân Thụ... Văn học Linglei có một số tác phẩm gây tranh cãi trong giới nghiên cứu văn học trong và ngoài Trung Quốc. Bài viết sơ lược quá trình hình thành và phát triển của trào lưu văn học Linglei trong dòng văn học Trung Quốc đương đại, và tìm về một vài dấu vết văn học Linglei trong văn học cổ đại, hiện đại, cũng như tìm hiểu về sáng tác của một số tiểu thuyết gia Linglei tiêu biểu trong văn học đương đại Trung Quốc.

Nguồn trích: Tạp chí Thông tin Khoa học xã hội/ 2020 - no.9 - tr.31-38 - ISSN.0866-8647

10.Từ hình tượng ngư tiều trong thi ca cổ điển Trung Quốc đến hình tượng ngư tiều trong thi ca cổ điển Việt Nam = The image of a fisherman and woodcutter in Chinese and Vietnamese ancient literature / Đinh Thị Hương

Tóm tắt: Ngư phủ và tiều phu là hai hình tượng xuất hiện nhiều trong thi ca cổ điển Trung Quốc, tượng trưng cho trí và nhân, cho cách xử thế bằng cuộc sống ẩn dật và tự do tự tại, có liên quan mật thiết với các tư tưởng Nho gia và Đạo gia. Hình tượng ngư phủ ngao du trên sông nước, tiều phu thong dong hái củi trên non xanh, cuộc đối đáp ngư tiều trong cảnh chiều tà cũng đã trở thành những cảnh tượng nghệ thuật rất đặc sắc và ý nghĩa trong văn học Trung Quốc, có ảnh hưởng đến thơ ca cổ điển Việt Nam. Qua việc khảo sát, thống kê, so sánh hai hình tượng này trong các tác phẩm văn học cổ điển Trung Quốc và Việt Nam, kế thừa các thành tựu của các dịch giả và những điểm bình của các nhà nghiên cứu trước, tác giả nghiên cứu này sẽ làm rõ về những hình tượng trên, từ cơ sở hình thành đến lịch sử phát triển, sự thể hiện phong phú và tinh tế của những hình tượng này trong lịch sử văn học. Nghiên cứu này cũng góp phần thể hiện sâu hơn mối liên hệ giữa các hình tượng trong văn học Trung Quốc và Việt Nam, khơi gợi những cảm nhận thẩm mỹ về một số cảnh tượng nghệ thuật trong văn học, từ đây có thể có thêm những cảm nhận trong hội họa và âm nhạc Trung Quốc.

Nguồn trích: Tạp chí Khoa học - Đại học Sư phạm Hà Nội / 2020 - no.05 - tr.41-51 - ISSN.2354-1067

11.Trào lưu “Thơ mông lung” trên thi đàn Trung Hoa nửa sau thế kỉ XX = The trend of “the misty poetry” in the Chinese literature in the second half of the 20th century / Nguyễn Thị Mai Chanh

Tóm tắt: Sau giai đoạn mười năm động loạn Đại cách mạng văn hoá, văn học Trung Quốc bước sang “thời kì mới” với những nỗ lực kiếm tìm sự đột phá trên phương diện nghệ thuật. Tiếng thơ Mông lung không phải ngẫu nhiên được coi là “tiếng kèn hiệu lệnh” của văn học thời kì mới. Mạnh mẽ phá vỡ những quy phạm cũ kĩ, chân thành biểu đạt những suy tư mới mẻ về lịch sử xã hội bằng tiếng nói cá nhân, thơ Mông lung cũng được đánh giá là sự phản ánh đầy đủ nhất ý thức, tinh thần của con người thời đại. Tuy nhiên, trước nay các ý kiến đánh giá về trào lưu thơ Mông lung không hoàn toàn thống nhất. Bài viết thêm một lần nhìn nhận lại những giá trị không thể phủ nhận của trào lưu thơ ca độc đáo này, góp thêm tiếng nói tham gia vào cuộc đối thoại trên.

Nguồn trích: Tạp chí Khoa học - Đại học Sư phạm Hà Nội/ 2020 - no.08 - tr.3-9 - ISSN.2354-1067